Chiến lược vận chuyển và Logistics Việt Nam Trung Quốc: Lựa chọn Incoterms tối ưu cho nhà xuất nhập khẩu

1. Tổng quan về dịch vụ Logistics Việt Nam Trung Quốc và tầm quan trọng của Incoterms

Khi thực hiện các hoạt động vận chuyển hàng hóa  Logistics Việt Nam Trung Quốc, việc quản lý quy trình không chỉ đơn thuần là bài toán về tìm kiếm xe tải, lựa chọn bến cảng hay thực hiện khai báo hải quan. Thực tế, cốt lõi của một đơn hàng thành công và suôn sẻ bắt đầu từ hiểu rõ điều kiện thương mại quốc tế và chọn đúng ngay từ bước đầu tiên.

Chúng đóng vai trò quan trọng và được xem là bộ nguyên tắc chung để phân định rõ ràng ai là người chịu trách nhiệm cho từng khâu cụ thể trong suốt lộ trình vận chuyển. Điều này bao gồm việc phân định nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu sẽ đứng ra sắp xếp phương tiện vận tải, bên nào chịu trách nhiệm thông quan hải quan, ai là người chi trả các khoản thuế phí và quan trọng nhất là thời điểm rủi ro hàng hóa được chuyển giao từ người bán sang người mua. Mặc dù những thuật ngữ này nghe có vẻ thuần túy về mặt kỹ thuật, nhưng một lựa chọn Incoterm sai lầm có thể đẩy doanh nghiệp của anh chị vào những rủi ro tài chính không đáng có, gây ra sự chậm trễ trong giao nhận hoặc dẫn đến những tranh chấp thương mại phức tạp. Ngược lại, khi áp dụng đúng điều kiện thương mại, doanh nghiệp không chỉ tinh gọn được bộ máy vận hành mà còn nắm giữ quyền kiểm soát tại những mắt xích quan trọng nhất của chuỗi cung ứng.

Ở thị trường hiện tại việc thấu hiểu cách vận hành của từng loại Incoterm cho các lô hàng Logistics Việt Nam Trung Quốc là vô cùng thiết yếu. Điều này giúp doanh nghiệp xác định chính xác trách nhiệm giữa các bên, phân định minh bạch các loại chi phí vận hành từ kho đến kho, và quản lý rủi ro tại các điểm nút giao thông quan trọng. Cuối cùng, một chiến lược Incoterms thông minh chính là chìa khóa để tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh cho mọi chuỗi cung ứng biên giới dựa trên thực tế thương mại đặc thù giữa hai quốc gia.

>> Hướng dẫn chi tiết từ A đến Z: Cách chọn kho bãi phù hợp tại Việt Nam để tối ưu hóa chuỗi cung ứng

2. Bản chất của Incoterms và tầm quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu

Hãy coi Incoterms là bộ quy tắc chung được thỏa thuận giữa người mua và người bán để tạo nên sự thống nhất trong hoạt động Logistics Việt Nam Trung Quốc. Các điều khoản này định nghĩa rõ ràng việc phân chia nhiệm vụ trong một lô hàng, từ khâu xác định ai là người đặt vận chuyển, ai chi trả phí bảo hiểm, ai chịu trách nhiệm thông quan hàng hóa, cho đến thời điểm cụ thể mà rủi ro được chuyển giao từ bên người bán sang bên người mua. Việc hiểu rõ ai là người chịu trách nhiệm toàn diện — ví dụ như với điều kiện EXW Incoterms 2020 trong dịch vụ giao nhận vận tải giữa Việt Nam và Trung Quốc — sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong mọi tình huống phát sinh.

Trong thực tế giao thương, không có một giải pháp duy nhất nào phù hợp cho tất cả mọi đơn hàng. Một điều kiện thương mại hoạt động hiệu quả cho lô hàng này nhưng lại trở nên kém hiệu quả hoặc chứa đựng nhiều rủi ro cho lô hàng khác. Đó là lý do tại sao việc nắm vững logic đằng sau các loại Incoterms sẽ giúp anh chị đưa ra những quyết định kinh doanh sáng suốt hơn. Điều này đặc biệt quan trọng khi vận hành chuỗi cung ứng xuyên biên giới, nơi mà các quy định hải quan, phương thức vận tải và phong cách giao tiếp giữa hai thị trường thường có sự khác biệt rõ rệt. Khi làm chủ được các quy tắc này, quy trình Logistics Việt Nam Trung Quốc của doanh nghiệp sẽ trở nên minh bạch và giảm thiểu tối đa các xung đột về lợi ích.

3. Các Incoterms phổ biến trong Logistics Việt Nam Trung Quốc cho nhà xuất nhập khẩu

Khi quyết định lựa chọn một điều kiện Incoterm cho các lô hàng trong tuyến Logistics Việt Nam Trung Quốc, doanh nghiệp cần xem xét kỹ lưỡng nhiều khía cạnh để đảm bảo hiệu quả vận hành cao nhất. Đầu tiên là khả năng kiểm soát chi phí và cước vận chuyển. Nếu doanh nghiệp của anh chị muốn trực tiếp quản lý chi phí, gom hàng để tối ưu hóa tải trọng hoặc sử dụng các đơn vị vận chuyển ưu tiên, việc giữ quyền kiểm soát vận tải thông qua các điều kiện như FCA, FOB hoặc CPT sẽ là lựa chọn tối ưu. Ngược lại, nếu đối tác phía Trung Quốc có mạng lưới nội địa mạnh hơn hoặc nhận được mức giá cước ưu đãi hơn từ các hãng tàu, việc nhường quyền vận chuyển cho họ có thể tối ưu chi phí.

Một yếu tố không kém phần quan trọng là năng lực thông quan hải quan. Hoạt động thương mại xuyên biên giới yêu cầu sự phối hợp cực kỳ chính xác trong khâu khai báo xuất nhập khẩu. Nếu doanh nghiệp của anh chị chưa đủ nguồn lực hoặc kinh nghiệm để tự quản lý các thủ tục hải quan tại nước sở tại, phương án an toàn nhất là giới hạn trách nhiệm của mình tại quốc gia xuất xứ, chẳng hạn như sử dụng FOB nếu anh chị là nhà xuất khẩu hoặc DAP nếu anh chị là nhà nhập khẩu. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý và tránh những rắc rối phát sinh tại các cửa khẩu trong chuỗi Logistics Việt Nam Trung Quốc.

Bên cạnh đó, quản trị rủi ro và trách nhiệm pháp lý cũng là vấn đề cần đặt lên hàng đầu. Các điều kiện Incoterms xác định chính xác thời điểm rủi ro được chuyển giao từ bên bán sang bên mua. Đối với những lô hàng có giá trị cao hoặc hàng nhạy cảm, việc duy trì khả năng giám sát và bảo hiểm trong suốt các giai đoạn vận chuyển trọng yếu là rất quan trọng. Khi anh chị trực tiếp quản lý vận tải, anh chị sẽ có quyền quyết định cách thức bốc xếp và bảo quản hàng hóa, từ đó hạn chế tối đa hư hại.

Cuối cùng, phương thức vận tải và lộ trình cụ thể sẽ quyết định loại Incoterm nào là phù hợp nhất. Một số điều kiện như FOB và CIF được thiết kế dành riêng cho vận tải đường biển, trong khi FCA và CPT lại phát huy hiệu quả tối đa cho vận tải đường bộ hoặc đa phương thức. Đặc biệt, đối với thị trường Logistics Việt Nam Trung Quốc, nơi thường xuyên sử dụng các phương thức vận tải linh hoạt như xe tải xuyên biên giới, đường sắt quốc tế hoặc kết hợp giữa biển và đất liền, sự linh hoạt trong việc chọn điều kiện thương mại chính là chìa khóa để đảm bảo hàng hóa lưu thông thông suốt.

3.1 Những Incoterm phổ biến cho Logistics Việt Nam - Trung Quốc và khi nào nên dùng? 

3.1.1 Hướng dẫn Logistics Việt Nam - Trung Quốc cho nhà xuất khẩu 

3.1.2 Hướng dẫn Logistics China - Việt Nam cho nhà nhập khẩu ​

3.2 Đối với nhà xuất khẩu tại Việt Nam (Bán hàng sang Trung Quốc)

Trong quy trình logistics Việt Nam - Trung Quốc, việc lựa chọn điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms) quyết định trách nhiệm và chi phí của doanh nghiệp:

EXW (Giao hàng tại xưởng): Phù hợp khi người mua muốn toàn quyền kiểm soát hàng hóa ngay từ kho của người bán. Lựa chọn này hữu ích nếu phía đối tác Trung Quốc có mạng lưới logistics mạnh, nhưng tiềm ẩn rủi ro nếu nhà xuất khẩu Việt Nam muốn theo dõi sát sao quá trình vận chuyển hoặc hỗ trợ thủ tục hải quan.

FCA (Giao cho người chuyên chở): Được khuyến nghị cho hình thức vận chuyển chính ngạch bằng đường bộ hoặc đường sắt xuyên biên giới. Nhà xuất khẩu giao hàng đến một địa điểm chỉ định (như bãi tập kết container hoặc cảng), sau đó chuyển giao trách nhiệm. Điều này giúp kiểm soát tốt hơn và tránh nhầm lẫn tại các điểm bốc xếp.

FOB (Giao hàng lên tàu): Tối ưu nhất cho vận chuyển đường biển. Nhà xuất khẩu chịu trách nhiệm thông quan xuất khẩu và xếp hàng lên tàu. Quyền kiểm soát được chuyển giao tại cảng đi. 

Lưu ý: Tránh dùng FOB cho vận tải đường bộ qua biên giới đất liền.

CIF (Tiền hàng, Bảo hiểm và Cước phí): Nhà xuất khẩu chi trả cước phí tàu biển và bảo hiểm đến cảng đích tại Trung Quốc. Đây là lựa chọn tốt khi người mua muốn sự thuận tiện, tuy nhiên người bán vẫn phải gánh vác chi phí và rủi ro cho đến khi hàng cập cảng.

CPT (Cước phí trả tới địa điểm đích): Tương tự CIF nhưng áp dụng cho mọi phương thức vận tải (đường bộ, hàng không, đa phương thức). Nhà xuất khẩu sắp xếp vận chuyển đến điểm đích quy định. Rủi ro được chuyển giao sớm hơn, giúp bảo vệ quyền lợi nhà xuất khẩu tốt hơn.

3.3 Đối với nhà nhập khẩu tại Việt Nam (Mua hàng từ Trung Quốc)

Khi thực hiện nhập khẩu hàng Trung Quốc, vấn đề Logistics Trung Quốc về Việt Nam doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ các điều kiện giao hàng để tối ưu chi phí:

DAP (Giao tại địa điểm): Nhà cung cấp Trung Quốc sắp xếp mọi khâu vận chuyển đến tận kho hoặc ga cửa khẩu của anh chị, nhưng phải tự lo thủ tục hải quan và đóng thuế. Phương thức này phù hợp nếu đội ngũ của anh chị am hiểu về tuân thủ nhập khẩu nhưng muốn rảnh tay trong khâu vận tải quốc tế.

DDP (Giao hàng đã nộp thuế): Nhà cung cấp lo trọn gói từ vận chuyển, hải quan đến đóng thuế. Dù nghe có vẻ lý tưởng, nhưng DDP thường dẫn đến giá cước bị đội cao hoặc các chi phí ẩn. Nhiều nhà cung cấp phía Trung Quốc không có giấy phép xuất nhập khẩu phù hợp tại Việt Nam, dễ dẫn đến tình trạng chậm trễ hàng hóa hoặc rủi ro pháp lý.

4. Các tình huống thực tế về Logistics trong thương mại quốc tế Việt Nam Trung Quốc 

Nhà máy may mặc tại Đồng Nai, Việt Nam xuất khẩu đi Quảng Châu, Trung Quốc:
- Loại hình vận chuyển: Sản lượng nhỏ, hàng hóa vận chuyển thường xuyên bằng tải qua biên giới  → Sử dụng term FCA hoặc CPT.

Doanh nghiệp nhập khẩu máy móc tại Bình Dương, Việt Nam mua hàng từ Thâm Quyến, Trung Quốc:
-Nhà cung cấp báo giá DDP → Thương lượng chuyển sang điều kiện DAP.

Nhà sản xuất nội thất tại Quảng Nam, Việt Nam xuất đi Thượng Hải, Trung Quốc bằng đường biển:
- Loại hình vận chuyển: Xe tải container FCL → có thể chọn FOB hoặc CIF.

4.1 Các sai lầm thường mắc phải

Lạm dụng điều kiện DDP: Nhiều nhà nhập khẩu chấp nhận DDP vì sự tiện lợi ban đầu. Tuy nhiên, nếu nhà cung cấp nước ngoài không có giấy phép phù hợp để khai báo hàng hóa tại Việt Nam, doanh nghiệp nhập khẩu có thể đối mặt với các vấn đề thông quan, bị xử phạt hoặc chậm trễ container.

Áp dụng FOB cho tuyến đường bộ: FOB là thuật ngữ dành riêng cho đường biển và không nên sử dụng cho vận tải đường bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Hãy sử dụng FCA để thay thế.

Lầm tưởng rằng kiểm soát nhiều hơn là rủi ro hơn: Trong nhiều trường hợp, việc kiểm soát chặng vận chuyển giúp doanh nghiệp chủ động dự báo và quản lý chi phí logistics tốt hơn. Đừng né tránh quyền kiểm soát chỉ để giảm bớt khối lượng công việc. Hãy sử dụng các điều kiện Incoterms phù hợp với năng lực vận hành của anh chị.

5. Cách VICO Logistics hỗ trợ doanh nghiệp ở các Incoterm khác nhau trong Logistics thương mại Việt Nam Logistics 

Chúng tôi xử lí các lô hàng sử dụng các điều kiện Incoterms phổ biến trong thương mại Việt Nam Trung Quốc và đồng hành cùng quý doanh nghiệp gỡ bở nút thắt về chi phí, trách nhiệm.

Term FCA, CPT, FOB, or CIF: Chúng tôi quản lý bộ chứng từ xuất khẩu, vận tải đường bộ xuyên biên giới, đặt cước tàu biển và xử lý hàng hóa — hướng dẫn rõ ràng và cập nhật tiến bộ thường xuyên

Term DAP or DDP: Chúng tôi xử lý chứng từ hải quan đầu nhập, vận chuyển chặng cuối và kiểm tra giấy tờ có hợp lệ chưa để giảm thiểu rủi ro có thể xảy ra. 

Lô hàng EXW: Chúng tôi tiếp nhận hàng ngay tại xưởng sản xuất, sắp xếp lấy hàng và đảm bảo nhà cung cấp của anh chị đáp ứng đúng thời hạn giao hàng cũng như các tiêu chuẩn về chứng từ vận chuyển.

Cho dù doanh nghiệp cần dịch vụ logistics trọn gói hay chỉ cần hỗ trợ ở 1 vài giai đoạn cụ thể trong chuỗi cung ứng, đội ngũ của chúng tôi luôn đảm bảo các điều kiện Incoterms được vận dụng hiệu quả nhất cho doanh nghiệp của anh chị

6. Lời kết

Incoterms không chỉ đơn thuần là những nhãn dán pháp lý, chúng định hình toàn bộ qui trình vận hành logistics của doanh nghiệp. Trong hoạt động thương mại Việt Nam – Trung Quốc, việc lựa chọn đúng điều kiện Incoterm đồng nghĩa với việc cân bằng giữa quyền kiểm soát, tính minh bạch và hiệu quả vận hành. Điều này cũng giúp doanh nghiệp tránh được những hiểu lầm gây tốn kém chi phí.

Bằng cách hiểu rõ các lựa chọn của mình và hợp tác với một đối tác có khả năng thích ứng linh hoạt theo từng điều kiện Incoterm doanh nghiệp chọn, anh chị sẽ giảm thiểu được rủi ro và tăng cường độ tin cậy cho chuỗi cung ứng. Chúng tôi ở đây để giúp anh chị hiện thực hóa điều đó.

Nếu anh chị đang lập kế hoạch vận chuyển hàng hóa đi hoặc đến từ Trung Quốc và cần hỗ trợ về điều kiện Incoterm phù hợp nhất cho lô hàng của mình, đội ngũ chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp trong từng bước. 

Xem bài viết tiếp theo tại

• Hướng dẫn chi tiết từ A đến Z: Cách chọn kho bãi phù hợp tại Việt Nam để tối ưu hóa chuỗi cung ứng
  
• ​Nhập Hàng Vào Việt Nam Từ A Đến Z: Cẩm Nang Logistics
• Vận chuyển hàng hóa đi Campuchia hiệu quả nhờ dịch vụ xuyên biên giới Việt – Cam​
  

​

VICO Logistics  – Your Indochina Expert 

Premium member of Eurocham, JCtrans, VICOFA, VITAS... associations 
Owned offices: 

 Youtube - Linkedin   - Fanpage 

• Hong Kong (Causeway Bay),
• China (Luohu-Shenzhen, Hongkou-Shanghai),
  
• Vietnam (Bay Hien - Ho Chi Minh, Hai Chau- Da Nang, Gia Vien- Hai Phong).  

Follow us for more valuable information   

Book now: https://vico.com.hk/#quotation