TỪ THÁCH THỨC ĐẾN LỢI THẾ CẠNH TRANH: TUÂN THỦ ESG TRONG LOGISTICS VÀ NHỮNG BƯỚC CHUYỂN MÌNH CỦA CHUỖI CUNG ỨNG CHÂU Á

1. Tuân Thủ ESG Trong Logistics: Tại Sao Doanh Nghiệp Cần Nắm Bắt Các Tiêu Chuẩn Mới Ngay Hôm Nay?

Châu Á là tâm điểm của thương mại toàn cầu, nơi quy tụ những mạng lưới logistics phức tạp nhất thế giới, kết nối các nhà sản xuất, nhà cung cấp nguyên liệu và hàng tỷ người tiêu dùng. Tuy nhiên, khi kỳ vọng về Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) tăng cao trên toàn cầu, các hoạt động Logistics tại Việt Nam, Trung Quốc và Đông Nam Á đang phải đối mặt với những thách thức cấu trúc và quy định mới.

Việc đáp ứng các yêu cầu về Tuân thủ ESG trong logistics hiện tại không còn là một lựa chọn thêm vào. Các cơ quan quản lý và người mua quốc tế đều mong đợi hiệu suất môi trường có thể đo lường được, trách nhiệm xã hội rõ ràng và quản trị minh bạch từ các đối tác chuỗi cung ứng.

​
1.1. Vai trò Trung tâm của Logistics trong Chuyển đổi Bền vững

Logistics có vị trí then chốt trong mọi chương trình ESG vì nó là nơi:

Phát thải khí nhà kính xảy ra.

Các thực hành lao động được thể hiện rõ ràng.

Quản trị quyết định kết quả tuân thủ.

Đáng chú ý, logistics có thể chiếm tới 70% tổng dấu chân môi trường của một công ty. Do đó, đây là trung tâm hoạt động, nơi các nỗ lực giảm thiểu carbon mang lại tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất. Nếu không có dữ liệu nhất quán và khả năng kiểm soát, việc đạt được độ tin cậy trong báo cáo ESG và tính minh bạch của chuỗi cung ứng là gần như không thể.

>> Sự lên ngôi và tác động của thời trang bền vững lên ngành dệt may

1.2. Áp lực Thúc đẩy từ Các Quy định Toàn cầu (Liên quan đến Báo cáo ESG)

Sự chuyển đổi sang Tuân thủ ESG trong logistics được thúc đẩy mạnh mẽ bởi các quy định toàn cầu:

Chỉ thị Báo cáo Bền vững Doanh nghiệp (CSRD) và Chỉ thị Thẩm định Bền vững Doanh nghiệp (CSDDD) của Liên minh Châu Âu (EU): Các chỉ thị này mở rộng trách nhiệm giải trình về khí thải, lao động và quản trị xuyên suốt chuỗi giá trị quốc tế.

Tiêu chuẩn Công bố Khí hậu IFRS S2: Yêu cầu các công ty phải định lượng và công bố các rủi ro liên quan đến khí hậu.

Những quy định này buộc các doanh nghiệp logistics tại Châu Á, đặc biệt là các đối tác của chuỗi cung ứng châu Âu, phải nâng cao chất lượng báo cáo ESG và khả năng kiểm soát dữ liệu.

2. Thách Thức Cốt Lõi Khi Triển Khai Tiêu Chuẩn ESG Logistics Tại Châu Á

Mặc dù nhu cầu Tuân thủ ESG trong logistics ngày càng tăng, việc triển khai các tiêu chuẩn ESG logistics trong các hệ thống logistics phân mảnh tại Châu Á vẫn còn nhiều khó khăn.

2.1. Đo lường Carbon và Khoảng trống Dữ liệu (Thách thức lớn của Báo cáo ESG)

Việc theo dõi khí thải chính xác là nền tảng của mọi chương trình ESG đáng tin cậy. Tuy nhiên, tại Châu Á, đây là một trong những thách thức lớn nhất.

Hạn chế Kỹ thuật số: Khu vực logistics bị chi phối bởi các công ty vận tải vừa và nhỏ (SMEs) thiếu cơ sở hạ tầng kỹ thuật số để thu thập hoặc báo cáo dữ liệu khí thải hiệu quả.

Dữ liệu thủ công: Thông tin về hiệu suất tuyến đường, thời gian chạy không tải và mức sử dụng nhiên liệu thường được thu thập thủ công hoặc bị bỏ qua. Kho bãi cũng đối mặt với vấn đề tương tự, hoạt động mà không có hệ thống đo đếm năng lượng hoặc công cụ báo cáo tiêu chuẩn hóa.

​

Phụ thuộc vào ước tính: Các công ty thường phải dựa vào ước tính thay vì đo lường thực tế, đặc biệt đối với Phát thải Phạm vi 3 (Scope 3) – loại phát thải gắn liền với hoạt động logistics và hiện chiếm phần lớn dấu chân carbon của các công ty.
Tình trạng chung: Các hệ thống logistics thường bị thiếu số hóa và phân mảnh, khiến việc đo lường và báo cáo khí thải chính xác gặp khó khăn.

2.2. Sự Phân mảnh của Quy định Giữa Các Quốc Gia

Bối cảnh logistics Châu Á bao gồm nhiều khu vực pháp lý khác nhau với các quy định về môi trường, lao động và thương mại không đồng nhất.

Khác biệt Chính sách: Mỗi quốc gia (Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia) đều có các chính sách ESG riêng biệt và luật EPR (Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) khác nhau. Ví dụ, quy định ESG Việt Nam thông qua Nghị định EPR 08/2022 nhấn mạnh vào việc thu hồi bao bì, trong khi Trung Quốc lại thực thi các quy định báo cáo và hình phạt nghiêm ngặt hơn. Thái Lan và Indonesia lại tập trung nhiều hơn vào việc giảm chất thải và áp dụng năng lượng tái tạo.

Hậu quả: Những khác biệt này dẫn đến sự phức tạp trong quản lý, yêu cầu kiểm toán trùng lặp và sự không nhất quán trong các yêu cầu tuân thủ.

Vai trò Chuyên gia: Cần đội ngũ chuyên trách liên tục theo dõi các cập nhật chính sách ESG trên khắp ASEAN và Trung Quốc để chuyển đổi các quy định phức tạp thành hướng dẫn vận hành rõ ràng.

2.3. Hạn chế về Hạ tầng và Công nghệ

Sự chênh lệch về cơ sở hạ tầng giữa các quốc gia Châu Á vẫn là một rào cản lớn đối với Tuân thủ ESG trong logistics bền vững.

Phụ thuộc vào công nghệ cũ: Trong khi Trung Quốc đầu tư mạnh vào xe điện, các công viên logistics thông minh và năng lượng cảng tái tạo, nhiều khu vực khác vẫn dựa vào đội xe cũ, hệ thống nhiên liệu hóa thạch và kết nối đa phương thức hạn chế.
Chi phí cao: Nhiều khu công nghiệp vẫn chưa chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và chi phí của các công nghệ sạch hơn như xe tải LNG hoặc xe điện vẫn còn cao đối với các nhà khai thác logistics nhỏ hơn.

Chiến lược Đầu tư Thông minh: Cần có cách tiếp cận mục tiêu, tập trung vào điện khí hóa và nâng cấp năng lượng ở những nơi mang lại lợi ích cao nhất, như triển khai xe điện cho các tuyến đường đô thị và lắp đặt tấm pin mặt trời trên nhà kho.

3. Các chỉ số xã hội và quản trị trong chính sách ESG cho chuỗi cung ứng 

Bên cạnh yếu tố Môi trường (Environment), các chỉ số Xã Hội (Social) và Governance (Quản trị) là không thể thiếu trong chính sách ESG cho chuỗi cung ứng.

​3.1. Tuân thủ Lao động và Trách nhiệm Xã hội​

Trách nhiệm xã hội là một phần cốt yếu của Tuân thủ ESG trong logistics.

Rủi ro: Ngành logistics sử dụng hàng triệu lao động trên khắp Châu Á—bao gồm tài xế, nhân viên kho bãi và công nhân cảng. Tuy nhiên, việc thực thi luật lao động không nhất quán và sự phân cấp qua các hợp đồng thầu phụ thường dẫn đến điều kiện làm việc không đồng đều.

Kỳ vọng: Người mua và cơ quan quản lý hiện yêu cầu các đối tác logistics phải chứng minh việc tuân thủ các tiêu chuẩn ESG logistics quốc tế, bao gồm tiền lương công bằng, điều kiện làm việc an toàn, và loại bỏ lao động trẻ em hoặc cưỡng bức.

Khung Quản trị: Cần thực thi một khuôn khổ quản trị nghiêm ngặt, bao gồm kiểm toán bên thứ ba, đào tạo tài xế và tuyển dụng minh bạch. Các sáng kiến này nên phù hợp với các công ước ILO và tiêu chuẩn SA8000

3.2. Nâng cao Minh bạch Chuỗi Cung ứng và Tích hợp Dữ liệu

Tính minh bạch của chuỗi cung ứng là một trong những mắt xích yếu nhất trong hệ sinh thái logistics Châu Á.

Vấn đề: Nhiều chuỗi cung ứng vẫn dựa vào tài liệu thủ công và bảng tính, gây khó khăn trong việc truy xuất nguồn gốc hàng hóa, xác minh sự tuân thủ, hoặc nhận diện sự thiếu hiệu quả.

Giải pháp: Chuyển đổi sang các nền tảng hiển thị theo thời gian thực và tích hợp kỹ thuật số. Các nền tảng này kết nối dữ liệu theo dõi lô hàng, chứng từ hải quan và quản lý kho trong một bảng điều khiển thống nhất. Điều này cho phép khách hàng theo dõi mọi giai đoạn vận chuyển—bao gồm xử lý, lưu trữ và khí thải—đảm bảo hiệu suất ESG có thể kiểm chứng được. Khả năng hiển thị được nâng cao giúp củng cố Tuân thủ ESG trong logistics và xây dựng niềm tin trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

3.3. Quản lý Chi phí Triển khai (Hỗ trợ Tuân thủ và Cạnh tranh)

Việc áp dụng các thực hành logistics bền vững đòi hỏi đầu tư đáng kể vào cơ sở hạ tầng và công nghệ. Các công ty logistics nhỏ thường gặp khó khăn với chi phí ban đầu, trong khi các công ty lớn phải đối mặt với áp lực giá từ người mua toàn cầu.

Chiến lược : Việc thực hiện các biện pháp Tuân thủ ESG trong logistics cần được tiến hành theo từng giai đoạn. Các cải tiến mang lại lợi tức nhanh chóng—như tối ưu hóa tuyến đường, quản lý tải tốt hơn và nâng cấp tiết kiệm năng lượng—sẽ mang lại khoản tiết kiệm chi phí tức thời, có thể tái đầu tư cho các dự án bền vững trong tương lai. Cách tiếp cận theo từng giai đoạn này đảm bảo chuyển đổi ESG khả thi về mặt tài chính và hỗ trợ cả khả năng cạnh tranh lẫn tuân thủ.

4. Động lực khu vực: Quy định ESG Việt Nam và cách nhận chứng nhận ESG cho doanh nghiệp Logistics

Các quốc gia Châu Á đang thể hiện động lực mạnh mẽ để đáp lại xu hướng ESG toàn cầu:

Việt Nam: Chiến lược Tăng trưởng Xanh (2021–2030) và quy định ESG Việt Nam qua Nghị định EPR 08/2022 thúc đẩy các trung tâm logistics tiết kiệm năng lượng, giảm chất thải và hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.

Trung Quốc: Mục tiêu carbon kép—đạt đỉnh phát thải trước năm 2030 và trung hòa carbon trước năm 2060—đang thúc đẩy đầu tư vào đội xe điện, năng lượng tái tạo và các khu vực logistics số hóa.

ASEAN: Khung Kinh tế Tuần hoàn của ASEAN nhằm mục đích hài hòa hóa các tiêu chuẩn logistics và tái chế trên toàn khu vực.


4.1. Từ Tuân Thủ Sang Lợi Thế Cạnh Tranh

Tuân thủ ESG trong logistics đang phát triển từ một yếu tố chi phí thành lợi thế chiến lược. Các công ty áp dụng các thực hành ESG mạnh mẽ sẽ có được nhiều lợi ích:

Thu hút Tài chính: Tiếp cận nguồn tài chính tốt hơn.

Uy tín Thương hiệu: Xây dựng uy tín thương hiệu.

Vị thế Nhà cung cấp: Đảm bảo vị thế nhà cung cấp ưu tiên.

Các hoạt động sẵn sàng ESG—kết hợp dữ liệu carbon cấp lô hàng, logistics ngược tuân thủ EPR, cơ sở hạ tầng hiệu quả năng lượng và kiểm toán minh bạch —giúp khách hàng đạt được chứng nhận ESG doanh nghiệp logistics, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, cải thiện tính minh bạch của chuỗi cung ứng và củng cố hiệu suất bền vững lâu dài.

5. Kết Luận: Biến Nghĩa Vụ Tuân Thủ ESG trong Logistics thành cơ hội phát triển 

Ngành logistics Châu Á đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Khi quy định toàn cầu thắt chặt và kỳ vọng của khách hàng tăng lên, các công ty phải chuyển từ những nỗ lực bền vững mang tính biểu tượng sang Tuân thủ ESG trong logistics có thể đo lường được.

Thông qua việc tích hợp công nghệ, dữ liệu và chuyên môn vận hành, ESG có thể được chuyển đổi từ một nghĩa vụ thành một cơ hội—thúc đẩy hiệu quả hoạt động, xây dựng uy tín và tạo ra tăng trưởng bền vững trên toàn khu vực.

6. Các câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Tuân thủ ESG có ý nghĩa gì đối với các công ty logistics tại Châu Á?
Nó đề cập đến việc đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị toàn cầu trong các hoạt động logistics, bao gồm khí thải, thực hành lao động và tính minh bạch trong báo cáo.

2. Minh bạch chuỗi cung ứng có thể cải thiện độ chính xác của báo cáo ESG bằng cách nào?
Các hệ thống dữ liệu tích hợp cung cấp thông tin khí thải và lô hàng có thể kiểm chứng, giúp cải thiện độ chính xác và độ tin cậy của các công bố ESG.

3. Công nghệ nào giúp các công ty logistics giảm thiểu carbon?
Viễn thông (telematics), tối ưu hóa tuyến đường và giám sát năng lượng nhà kho giúp đo lường và giảm phát thải một cách hiệu quả.

4. Tại sao logistics bền vững đang trở thành một lợi thế cạnh tranh?
Các công ty thể hiện hiệu suất ESG mạnh mẽ sẽ giành được niềm tin từ người mua toàn cầu và thu hút được các nguồn tài chính bền vững.

5. Những thách thức chính để đạt được Tuân thủ ESG ở Châu Á là gì?
Các quy định phân mảnh, cơ sở hạ tầng hạn chế, khoảng trống dữ liệu và chi phí triển khai cao vẫn là những rào cản chính trên khắp khu vực.​

----------

VICO Logistics  – Your Indochina Expert 

Premium member of Eurocham, JCtrans, VICOFA, VITAS... associations  

Owned offices:

• Hong Kong (Causeway Bay),
• China (Luohu-Shenzhen, Hongkou-Shanghai),
  
• Vietnam (Bay Hien - Ho Chi Minh, Hai Chau- Da Nang, Gia Vien- Hai Phong).   

 Youtube - Linkedin   - Fanpage ​

Follow us for more valuable information   

Book now: https://vico.com.hk/#quotation