Sân bay Long Thành và tác động ngày càng lớn đến logistics hàng không

1. Giới thiệu

Tổng thể ngành logistics Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mang tính quyết định. Khi sản lượng sản xuất tăng mạnh, thương mại quốc tế mở rộng và chuỗi cung ứng yêu cầu tốc độ nhanh, vận tải hàng không đã chuyển từ vai trò bổ trợ sang yếu tố chiến lược đối với xuất nhập khẩu.

Tại khu vực phía Nam, tình trạng quá tải kéo dài tại sân bay Tân Sơn Nhất từ lâu đã trở thành rào cản lớn đối với doanh nghiệp. Chính trong bối cảnh đó, sân bay Long Thành được quy hoạch để giải quyết không chỉ bài toán công suất, mà còn tạo ra một trung tâm hàng không – logistics hoàn toàn mới.

Là dự án hạ tầng hàng không lớn nhất từ trước đến nay của Việt Nam, sân bay Long Thành không đơn thuần là sân bay giải quyết tình trạng tắc nghẽn. Công trình này được thiết kế để trở thành trung tâm hàng không và logistics tầm khu vực, đủ quy mô, hiệu quả và khả năng kết nối để phục vụ giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của thương mại Việt Nam.

Bài viết này sẽ cho bạn cái nhìn khát quát, tiến độ triển khai, hạ tầng hàng hóa, cũng như  ý nghĩa sân bay Long Thành đối với logistics, doanh nghiệp xuất khẩu và nhập khẩu.

2. Thông tin cơ bản và vai trò chiến lược

Sân bay quốc tế Long Thành nằm tại huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, cách TP.HCM khoảng 40 km về phía Đông. Vị trí này đặt sân bay ngay trung tâm vùng công nghiệp trọng điểm phía Nam, với khả năng kết nối thuận lợi đến TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và các tuyến cao tốc huyết mạch.

Theo quy hoạch, sân bay Long Thành sẽ trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế chính của Việt Nam, từng bước đảm nhận các chuyến bay đường dài và lưu lượng lớn hiện đang gây áp lực cho Tân Sơn Nhất. Khi hoàn thành toàn bộ, sân bay được kỳ vọng nằm trong nhóm sân bay lớn nhất Đông Nam Á về cả hành khách và hàng hóa.

Vai trò chiến lược của sân bay Long Thành thể hiện ở ba điểm chính. 

- Thứ nhất, giảm tải cho sân bay Tân Sơn Nhất. 

- Thứ hai, hỗ trợ tăng trưởng dài hạn cho thương mại và sản xuất. 

- Thứ ba, định vị Việt Nam là trung tâm logistics và hàng không kết nối châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ.

Với logistics hàng không, đây là sự chuyển dịch mang tính nền tảng. Sân bay Long Thành được thiết kế từ đầu với hệ thống xử lý hàng hóa hiện đại, khu logistics tích hợp và dư địa mở rộng – những yếu tố mà Tân Sơn Nhất không thể đáp ứng do hạn chế không gian đô thị.

3. Tình trạng phát triển và lộ trình triển khai

Sân bay Long Thành được xây dựng theo nhiều giai đoạn.

Giai đoạn 1 bao gồm một đường băng, một nhà ga hành khách và một nhà ga hàng hóa chuyên biệt, cùng hạ tầng logistics hỗ trợ. Dự án chính thức khởi công từ đầu năm 2021. Trong giai đoạn 2023–2024, nhiều hạng mục quan trọng đã đạt tiến độ đáng kể như nền móng đường băng, kết cấu nhà ga và các tuyến đường kết nối.

Theo công bố của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và Bộ Giao thông Vận tải, sân bay Long Thành dự kiến hoàn thành giai đoạn 1 và bắt đầu khai thác vào khoảng năm 2026. Các giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng thêm đường băng, nhà ga và khu xử lý hàng hóa trong những năm 2030, với công suất thiết kế cuối cùng lên đến khoảng 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Quy mô và tầm nhìn dài hạn này cho thấy sân bay Long Thành không phải giải pháp tạm thời, mà là khoản đầu tư hạ tầng nâng cao năng lực logistics Việt Nam.

4. Hạ tầng và cơ sở xử lý hàng hóa

Từ góc độ logistics, giá trị cốt lõi của sân bay Long Thành nằm ở hạ tầng.

Đường băng và năng lực khai thác

Sân bay được quy hoạch tối đa bốn đường băng khi hoàn thiện toàn bộ. Ngay trong giai đoạn đầu, đường băng đã đủ khả năng tiếp nhận các loại máy bay thân rộng như Boeing 777, 787 hay Airbus A350. Điều này cho phép khai thác các chuyến bay đường dài trực tiếp, cả chở khách lẫn hàng hóa, mà không bị hạn chế tải trọng.

Nhà ga hàng hóa

Hệ thống nhà ga hàng hóa tại sân bay Long Thành được thiết kế theo tiêu chuẩn logistics hiện đại. Các khu chức năng phục vụ hàng tổng hợp, hàng chuyển phát nhanh, hàng dễ hỏng, dược phẩm và hàng giá trị cao được bố trí rõ ràng. Không gian cho kho lạnh, hệ thống phân loại tự động và khu lưu trữ an ninh cao cũng đã được tính toán ngay từ đầu.

Khác với Tân Sơn Nhất – nơi hàng hóa và hành khách thường cạnh tranh không gian – sân bay Long Thành tách biệt rõ hai luồng vận hành này, giúp giảm ùn tắc, tăng tốc độ xử lý và nâng cao độ ổn định cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Kết nối và tích hợp logistics

Hiệu quả của sân bay Long Thành phụ thuộc lớn vào kết nối mặt đất. Sân bay được liên kết với các dự án trọng điểm như cao tốc Long Thành – Dầu Giây, Biên Hòa – Vũng Tàu và các tuyến vành đai kết nối cảng biển, khu công nghiệp.

Các khu logistics và kho ngoại quan xung quanh sân bay sẽ giúp hàng hóa di chuyển liền mạch giữa hàng không, đường bộ và đường biển – yếu tố đặc biệt quan trọng với chuỗi cung ứng đa phương thức và hàng hóa nhạy cảm về thời gian.

5. Tác động đến logistics hàng không khu vực phía Nam

Việc sân bay Long Thành đi vào hoạt động được kỳ vọng sẽ thay đổi đáng kể cục diện logistics hàng không tại miền Nam. Công suất tăng giúp các hãng bay linh hoạt hơn trong việc mở thêm chuyến chở hàng và khai thác dung tích bụng máy bay.

Điều này đặc biệt quan trọng với các ngành như điện tử, dệt may, thủy sản và sản xuất giá trị cao – những lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào vận chuyển nhanh và ổn định.

Hạ tầng tốt hơn cũng đồng nghĩa với thời gian xử lý nhanh hơn, giảm tắc nghẽn sân đỗ và rút ngắn thời gian giao nhận door-to-door. Đồng thời, các chi phí phát sinh do ùn tắc, lưu kho hay chuyển hướng gấp tại Tân Sơn Nhất có thể được kiểm soát tốt hơn.

Với doanh nghiệp, đây là cơ hội để đánh giá lại chiến lược vận tải hàng không và xây dựng mô hình logistics linh hoạt, bền vững hơn.

6. So sánh với sân bay Tân Sơn Nhất

Sân bay Tân Sơn Nhất đã đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng thương mại của Việt Nam, nhưng đang đối mặt với nhiều hạn chế mang tính cấu trúc.

Vị trí trong khu đô thị đông đúc khiến việc mở rộng đường băng và kho hàng gần như không khả thi. Giao thông xung quanh thường xuyên ùn tắc, kéo dài thời gian vận chuyển. Không gian xử lý hàng hóa hạn chế dẫn đến nghẽn điểm trong mùa cao điểm.

Sân bay Long Thành được thiết kế để giải quyết trực tiếp những vấn đề này: có không gian mở rộng, phân luồng hành khách – hàng hóa rõ ràng và kết nối với hệ thống cao tốc thay vì đường nội đô.

Hai sân bay sẽ không loại trừ lẫn nhau. Trong tương lai, Tân Sơn Nhất nhiều khả năng tiếp tục phục vụ các chuyến bay nội địa và khu vực, trong khi sân bay Long Thành đảm nhận các đường bay quốc tế dài và hoạt động cargo quy mô lớn.

7. Ý nghĩa thực tiễn đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, sân bay Long Thành mở ra cơ hội tiếp cận thị trường toàn cầu nhanh hơn và ổn định hơn, đặc biệt với các ngành điện tử, may mặc, da giày và sản xuất công nghệ cao.

Đối với doanh nghiệp nhập khẩu, nhất là các chuỗi cung ứng liên kết với Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản hay châu Âu, sân bay mới giúp cải thiện độ tin cậy của nguồn cung, giảm rủi ro gián đoạn sản xuất và tồn kho.
>> Nhập Hàng Vào Việt Nam Từ A Đến Z: Cẩm Nang Logistics

Tuy nhiên, lợi ích này chỉ phát huy tối đa khi doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, nắm rõ các phương án tuyến bay mới và làm việc với đối tác logistics có khả năng thích ứng khi sân bay Long Thành chính thức vận hành.

8. Kết luận

Sân bay quốc tế Long Thành là một trong những dự án hạ tầng quan trọng nhất của Việt Nam. Với quy mô, vị trí và thiết kế hướng tới tương lai, sân bay này sẽ trở thành trụ cột mới cho logistics và vận tải hàng không khu vực phía Nam.

Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, sân bay Long Thành không chỉ mang lại thêm công suất, mà còn mang lại độ tin cậy, khả năng kết nối và nền tảng để xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt hơn trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.

Những doanh nghiệp chuẩn bị sớm, hiểu rõ tác động logistics và lựa chọn đúng đối tác sẽ là những đơn vị tận dụng tốt nhất lợi thế mà sân bay Long Thành mang lại.

Đọc thêm bài viết tiếp theo Tại sao các khu công nghiệp Việt Nam thu hút nhà đầu tư Trung Quốc 

VICO Logistics  – Your Indochina Expert 

Premium member of Eurocham, JCtrans, VICOFA, VITAS... associations 
Owned offices: 

 Youtube - Linkedin   - Fanpage 

• Hong Kong (Causeway Bay),
• China (Luohu-Shenzhen, Hongkou-Shanghai),
  
• Vietnam (Bay Hien - Ho Chi Minh, Hai Chau- Da Nang, Gia Vien- Hai Phong).  

Follow us for more valuable information   

Book now: https://vico.com.hk/#quotation